Phòng khách là nơi nhiều vật phẩm được đặt nhất, và cũng là nơi hay đặt sai nhất — vì người ta thường chọn chỗ nào còn trống chứ không chọn theo cách căn phòng được dùng. Bài này đi theo hướng ngược lại: nhìn cách gia đình sinh hoạt trước, rồi mới nói tới hướng.
Ba vùng trong một phòng khách
Bất kỳ phòng khách nào cũng chia được thành ba vùng: vùng đón (từ cửa vào, nơi khách dừng chân), vùng ngồi (quanh bộ sofa), và vùng nền (tủ, kệ, mảng tường sau lưng).
Ba vùng này cần ba loại vật phẩm khác nhau. Đặt nhầm vùng là lý do khiến một món đồ đẹp trông vẫn lạc lõng.
Vùng đón: một món, đủ lớn để thấy
Chỗ khách vừa bước vào nên có đúng một điểm nhìn, không nên bày nhiều. Thường là bình hút lộc, cây đá, hoặc một cặp linh vật đặt hai bên lối đi.
Kích thước nên từ 30 cm trở lên — nhỏ hơn thì mắt không bắt được từ khoảng cách đó. Và tránh đặt ngay giữa lối đi: món đồ bị va hằng ngày thì trước sau cũng được dọn đi chỗ khác.
Vùng ngồi: nhỏ, gần tầm tay
Bàn trà và mấy kệ thấp quanh sofa hợp với hàng nhỏ: quả cầu đá, thiềm thừ cỡ vừa, đĩa thạch anh vụn, hồ lô nhỏ. Đây là chỗ người trong nhà chạm vào thường xuyên nhất, nên chọn món chịu được va chạm, và tránh vật có cạnh sắc nếu nhà có trẻ nhỏ.
Một nguyên tắc dễ nhớ: trên bàn trà không quá hai món. Nhiều hơn thì bàn thành chỗ trưng bày, không còn đặt được ấm trà.
Vùng nền: chỗ của hàng lớn
Tủ kệ và mảng tường sau sofa là nơi đặt tượng lớn, tranh, thác nước. Điều cần cân là tỷ lệ với bức tường: một bức tranh rộng bằng khoảng hai phần ba chiều dài sofa nhìn cân; nhỏ hơn nhiều thì trông như bị bỏ quên trên tường.
Hướng: phần ai cũng hỏi
Quy ước phổ biến với nhóm chiêu tài (tỳ hưu, thiềm thừ, thuyền buồm): quay mặt ra cửa chính hoặc ra không gian rộng, ngụ ý đón tài lộc vào nhà. Riêng thiềm thừ ngậm tiền thì nhiều người quay đầu vào trong, ý là mang tiền vào nhà chứ không nhả ra ngoài.
Ba chỗ nên tránh theo nếp chung: quay thẳng vào nhà vệ sinh, đặt dưới xà ngang, và đặt đối diện gương lớn. Hai cái đầu là kiêng kỵ truyền thống; cái thứ ba thì cũng có lý do thực tế — gương phản chiếu làm căn phòng rối mắt.
Độ cao đặt: thứ hay bị bỏ qua
Tượng linh vật theo nếp thường đặt ngang tầm mắt người ngồi hoặc cao hơn một chút, không đặt sát sàn. Lý do dễ hiểu: vật phẩm mang ý nghĩa tôn kính mà để dưới chân thì trông không phải phép, và cũng dễ bị đá phải.
Ngoại lệ là hàng cỡ lớn đặt sàn (từ 60 cm trở lên) — chúng vốn được thiết kế để đứng dưới đất.
Ánh sáng: quyết định món đồ có được nhìn không
Một góc tủ tối sẽ nuốt hết chiều sâu của đá. Nếu chỗ định đặt thiếu sáng, hoặc chọn hàng màu sáng (thạch anh trắng, bạch ngọc, ngọc nhũ), hoặc tính luôn một đèn rọi nhỏ — loại kẹp kệ giá vài trăm nghìn là đủ.
Tránh đặt trước cửa sổ hướng tây: nắng chiều làm phai màu thạch anh tím, thạch anh hồng, và làm nứt đế gỗ.
Bao nhiêu món là vừa
Câu hỏi này ít người hỏi mà lại quan trọng nhất. Một phòng khách 20–25 m² nên có ba đến năm món là đủ: một điểm nhấn lớn, một hai món vừa, vài món nhỏ.
Nhiều hơn thì mắt không có chỗ nghỉ, và bản thân từng món mất giá trị — cái này che cái kia. Nếu nhà đã có nhiều, cách hay là đổi theo mùa: cất bớt, mỗi dịp bày ra vài món khác nhau.
Nhà chung cư và nhà ống: hai bài toán khác nhau
Chung cư thường có phòng khách liền bếp, không có vách ngăn rõ. Chỗ đặt tốt nhất thường là mặt tủ tivi hoặc kệ thấp dưới cửa sổ — hai chỗ ít bị đi qua lại nhất. Tránh đảo bếp và bàn ăn: dầu mỡ bám vào đá rất khó làm sạch.
Nhà ống thì phòng khách hẹp mà sâu, lối đi chạy dọc giữa nhà. Ở đây nên bám vào hai bên tường thay vì đặt giữa, và ưu tiên hàng cao hơn là hàng bè ngang — chiều cao tận dụng được không gian mà không lấn lối.
Dọn dẹp: phần quyết định về lâu dài
Vật phẩm phủ bụi trông tệ hơn không có gì. Chọn chỗ đặt sao cho lau được dễ dàng — tủ kính có cánh thì mở ra vào có tiện không, kệ cao có phải bắc ghế không.
Đây là tiêu chí thực tế nhất khi chọn chỗ, và cũng là tiêu chí ít ai nghĩ tới lúc đang hào hứng mua hàng.
