Chọn ngày là phần khiến nhiều người chần chừ lâu nhất: mua xong rồi để trong hộp cả tháng vì chưa tìm được ngày ưng. Bài này nói cho gọn — ngày nào nên tránh, ngày nào là tốt, và đâu là mức độ cần thiết thật sự của việc này.
Ba việc thường được chọn ngày
- Khai quang tượng thờ — việc trang trọng nhất, thường làm vào rằm, mùng một hoặc ngày vía.
- An vị vật phẩm bài trí trong nhà.
- Đeo lần đầu vòng tay, mặt dây, ngọc bội.
Mức độ cầu kỳ giảm dần theo thứ tự trên. Việc thứ ba, phần lớn người trong nghề không câu nệ ngày giờ.
Ngày hoàng đạo là gì
Lịch cổ chia mỗi ngày theo mười hai vị thần trực, sáu vị được coi là tốt (hoàng đạo) và sáu vị xấu (hắc đạo). Đây là hệ quy ước có từ lâu đời, được dùng rộng rãi trong việc cưới hỏi, làm nhà, khai trương.
Tra ngày hoàng đạo rất dễ, lịch vạn niên nào cũng có, và trên các trang phong thuỷ đều có công cụ tra sẵn theo ngày dương lịch.
Ngày nên tránh theo nếp phổ biến
Nếp dân gian thường tránh: tam nương (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch), nguyệt kỵ (mùng 5, 14, 23), và sát chủ tuỳ tháng. Tránh cũng được, mà không tránh cũng chẳng ai bắt bẻ — quan trọng là nếp của gia đình bạn.
Với người không theo nếp nào, có một tiêu chí thực tế hơn nhiều: tránh ngày bạn đang bận rối, đang mệt, hoặc trong nhà đang có việc buồn. Làm một nghi thức trong tâm trạng cáu kỉnh thì mất hết ý nghĩa của nó.
Giờ hoàng đạo: lấy giờ nào
Mỗi ngày có sáu giờ hoàng đạo trong mười hai canh giờ. Nếu muốn chọn giờ, ưu tiên giờ sáng — vừa hợp ý "khai mở", vừa tiện vì ban ngày dễ dọn dẹp và nhìn rõ chỗ đặt.
Đừng chọn giờ quá khuya chỉ vì nó đẹp trên bảng tra. Một nghi thức làm lúc hai giờ sáng trong lúc buồn ngủ không hơn gì làm lúc chín giờ sáng khi đầu óc tỉnh táo.
Ngày theo tuổi gia chủ
Cách cẩn thận hơn là chọn ngày không xung với tuổi người chủ món đồ: tránh ngày có địa chi xung với chi năm sinh (Tý–Ngọ, Sửu–Mùi, Dần–Thân, Mão–Dậu, Thìn–Tuất, Tỵ–Hợi).
Ví dụ người tuổi Dần thì tránh ngày Thân. Đây là quy tắc đơn giản, tra được trong một phút, và là mức cẩn thận vừa đủ với hầu hết trường hợp.
Dịp tốt có sẵn trong năm
Không muốn tra cứu gì thì dùng mấy dịp mà nếp Việt vốn coi là thuận: mùng một và rằm hằng tháng, mùng 10 tháng Giêng (vía Thần Tài), đầu tháng âm, hoặc ngày sinh nhật của chính người dùng.
Cách này có cái hay là dễ nhớ — sang năm bạn vẫn nhớ mình đặt món đồ vào dịp nào.
Mở hàng đầu năm và khai trương
Với người buôn bán, hai dịp này được coi trọng hơn cả việc an vị một món đồ. Nếp chung: chọn ngày hợp tuổi chủ cửa hàng chứ không phải tuổi người trông coi, và ưu tiên buổi sáng.
Vật phẩm đặt trong dịp khai trương thường là nhóm chiêu tài — thiềm thừ, tỳ hưu, thuyền buồm, cây tài lộc. Đặt cùng lúc với việc mở cửa ngày đầu là đủ; không cần tách thành hai lễ riêng, vừa mất thời gian vừa rối cho người làm.
Tháng cô hồn và mấy kiêng kỵ theo mùa
Tháng Bảy âm lịch, nhiều người tránh việc trọng đại. Thực tế trong nghề, khách vẫn mua và vẫn đặt vật phẩm trong tháng này bình thường — cái được kiêng chủ yếu là khai trương và ký kết lớn. Nếu gia đình bạn có nếp kiêng thì cứ theo; còn không thì tháng nào cũng như nhau.
Khi nào thì đừng chờ ngày
Có ba trường hợp nên làm ngay, không đợi: món đồ mua để tặng và sắp tới ngày tặng; vòng tay cần đeo thử để kịp đổi size; và khi món đồ đã nằm trong hộp quá lâu. Ba trường hợp này, lợi ích của việc chờ ngày đẹp không bù được phần bất tiện.
Một cách nghĩ cân bằng
Chọn ngày là một nếp văn hoá lâu đời, làm cho việc trở nên trang trọng và đáng nhớ — đó là giá trị thật của nó. Nhưng nó không phải điều kiện để món đồ "có tác dụng".
Nếu việc tra ngày làm bạn thấy nhẹ nhõm và chỉn chu hơn thì cứ làm. Nếu nó khiến bạn lo lắng, sợ chọn sai ngày rồi gặp xui, thì đó là lúc nên bỏ qua — cái lo đó còn hại hơn mọi ngày hắc đạo cộng lại.
